Welke speakers zijn geschikt voor Hauptwerk?

Voordat ik op deze vraag een antwoord geef wil ik eerst een terugblik geven. In het begin gebruikte wij voornamelijk de Genelec serie (8020 of 8030) voor de bestaande midi-orgels. In combinatie met een Genelec 7040, of 7050 subwoofer heb je een heel acceptabel geluid. Het voordeel van deze speaker is dat deze klein van formaat is, en met de rubberen voet kun je deze eenvoudig naast je lessenaar plaatsen, en allerlei kanten op draaien.

In samenwerking met Maarten de Jong van Personal Organ gebruikte we voor nieuwe orgels de Adam speakers en dan voornamelijk de A7X i.c.m. de Sub7 (subwoofer). Deze speakers geven een goed geluid voor een goede prijs.

Echter heb je bij speakers die in een kast worden ingebouwd sneller last van resonanties. Om deze resonanties te verminderen zijn we eerst begonnen met ARC2 software, waarbij de akoestiek van de kamer wordt opgemeten met een microfoon en de geluidscurve wordt gecorrigeerd. Later zijn we overgestapt naar DIRAC, waarbij je ook surround situaties kan corrigeren. Tevens kun je het tijdsdomein aanpakken, waarbij het geluid wat van verschillende kanten komt (met name in een surround situatie) ook op hetzelfde tijdstip bij je oren is. Zie hier voor meer informatie.

Nadelen bij de standaard actieve speakers …

  • Bij bijvoorbeeld Eve, Genelec en Kef speakers zit de baspoort achterin, waardoor het lage geluid in de orgel kas(t) blijft en er vervelende resonanties op kunnen treden. Bij een speaker waarbij de baspoort achterin zit is een speaker minder geschikt om in een orgel of tegen een muur te plaatsen.
  • Adam en Eve maken gebruik van een bandluidspreker (ribbon tweeter). Dit is een ‘dure’ tweeter waarbij de geringe verticale spreiding een groot nadeel is. Plaats je zulke speakers in een orgel en zet je de speakers op z’n kant, dan kan het geluid niet rond stralen. Plaats je deze speakers rechts en links naast je oren is het geluid helder en vol, in de ruimte wordt het geluid echter al snel minder.
  • Staan deze speakers goed gepositioneerd (vrij, niet in een kast en niet strak tegen de muur) dan wordt het toch nog, met name bij het tutti werk, snel vermoeiend. En dan heb je de neiging om dit tutti werk te gaan vermijden.
  • Wat je in het algemeen kunt stellen is dat de fabrieks speakers niet neutraal zijn. De lage tonen worden teveel geboost, wat mensen prettig zouden vinden. De speakers hebben zo meer ‘body’ ook de hoge frequenties zijn wat opgepompt, zodat de speaker helder klinkt. Fijne eigenschappen zou u denken…? Bij orgelmuziek heb je bijna altijd een aanwezige bas (b.v. een Subbas 16). Bij een speaker waarbij de bas wordt geboost klinkt dit te overheersend, en wordt het vermoeiend. Kies je voor Hauptwerk dan kies je voor de ultieme simulatie van een kerkorgel en wil je geen ‘gekleurd geluid’, maar moet het klinken zoals het is opgenomen.
  • Maak eens een speaker open en laat een expert beoordelen. De bouwkwaliteit laat veel te wensen over, dunne wanden, goedkope woofers en goedkope afwerking.
  • Bij het gebruiken van correctie software als ARC2 of DIRAC, moet de basis al zoveel mogelijk goed zijn. Al deze speakers zijn niet vlak, de basis klopt niet.
  • Zijn dan al die standaard actieve monitoren zo slecht? Zeker niet, kijk maar eens naar b.v. de Adam S7A Mk2, maar met een prijskaart van €20.000,- is dat wel een wat ander budget ….

Waarom toch op zoek naar iets anders …?

Vanaf begin dit jaar zijn we (Hauptwerk-Consult en Personal-Organ) op zoek gegaan naar een ander audio systeem.

Na onderzoek moeten we concluderen dat goede speakers erg duur zijn. De bekende merken (Adam, Eve, Genelec) zijn groot geworden door goede en dure speakers te bouwen van hoge kwaliteit. Later zijn ze begonnen met het vervaardigen van consumenten monitoren, die nu veelal in Hauptwerk gebruikt worden. Echter is het massa productie geworden waarbij bezuinigd wordt op materiaal. De kosten van een speaker zit veel meer in marketing dan in de hardware die wordt gebruikt.

Goede speakers zijn erg aan de prijs. Voor een kwalitatief goede speaker van een bepaald merk ben je al snel duizenden euro’s verder. De zoektocht naar een merk speaker hield al snel op. Er is altijd een markt voor mensen die 10- €20.000,- voor een set speakers willen neerleggen, maar dat is niet wat wij beogen. De enige optie die nog over was, is om zelf speakers te bouwen.  Er zijn in Nederland verschillende bedrijven die zich bezighouden met het ontwikkelen van speakers. Daar zijn we geweest waarbij we een Hauptwerk systeem hebben meegenomen.

We wilden de volgende punten gerealiseerd hebben:

  1. Het moet een betere geluids kwaliteit hebben, waarbij de speaker standaard een vlakke curve geeft in een dode kamer.
  2. Het moet een speaker zijn waarbij we achteraf m.b.v. een DSP nog kunnen corrigeren. Bij voorkeur zonder extra dure software.
  3. Het moet makkelijk in te bouwen zijn, waarbij we geen losse speakers in een kast plaatsen.
  4. Het moet een speaker zijn die ook los verkijgbaar is en naar wens in elke kleur kan worden afgewerkt.

De juiste componenten selecteren die kwalitatief hoog zijn, in eigen beheer speakerkasten bouwen en zelf alles afmonteren, daar willen we verder mee. Wij denken dat we hier in zijn geslaagd. Een speaker die je qua kwaliteit kunt meten met de top merken, echter met een veel schappelijker prijs.

Om terug te komen op de vraag:

Welke speakers zijn geschikt voor Hauptwerk?

Dat zijn de MG speakers. Waarschijnlijk één van de beste Hauptwerk speakers in orgelland. U kunt ze vinden in de webshop.